Connect with us

አለም አቀፍ

አውሮፓ ከብዙ ጥረት በኋላ አንድ አጋር ያገኘች ይመስላል

Published

on

አውሮፓ ከብዙ ጥረት በኋላ አንድ አጋር ያገኘች ይመስላል፡፡በዩክሬንና ሩሲያ ጦርነት ምክኒያት የሀይል አቅርቦት ሥጋት ተደቅኖባት የነበረችው አውሮፓ ሥጋቱን የሚቀርፍ መፍትሔ ፍለጋ ከባድ ጥረት ስታደርግ ነበር፡፡ አፍሪካ ፣መካከለኛው ምሥራቅና ሌላም ቦታ ሲዘዋወሩና ነዳጅ ፍለጋ ሲማሥኑ የነበሩት አውሮፓውያን ፤አሁን በጥቂቱም ቢሆን ሊያሣርፍ የሚችል ስምምነት ተደርጓል፡፡ ሩሲያን ለመቅጣት በሚል ጋዝ አንገዛም ሲሉ የነበሩት ምዕራባዊያን በ100 ቀናት ውስጥ በግፍ የገዙት እነርሱ መሆናቸውን ሩሲያ የገለፀች ሲሆን ፤አውሮፓያኑም አምነዋል ፡፡በማዕቀብ ውስጥ ሆነውም ቢሆን ብዙ ነዳጅ ቢሸምቱም መረጋጋትና ቀጣይነቱ ላይ መተማመኛ ባለመያዛቸው በግዢም ፣በፍለጋም ውስጥ ቆይተዋል ፡፡ አሁን ግብፅና እሥራኤል በጋራ በመሆን ለአውሮፓ የሚሆን ጋዝ ለማቅረብ ተስማምተዋል ፡፡በግብፅ ካይሮ በተደረገ የሦስትዮሽ ሥምምነት ግብፅና እስራኤል አውሮፓ የሩሲያን የነዳጅ አቅርቦት የሚተካላትን ያህል ባይሆንም የተሻለ አማራጭ ግን ማግኘቷ እርግጥ ሆኗል፡፡ አሁን ተሣክቷል የተባለው የሦስትዮሽ ሥምምነቱ ንግግሩ ተጀምሮ የነበረው ባለፈው ማርች ነበር የገለፀው ዘ ዋሽንግተን ፖስት ፣እሥራኤል ቀደም ሲል ከሀገሯ ወደ ግብፅ በዘረጋችው የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር በኩል የተፈቀደው ነዳጅ ወደ አውሮፓ እንደሚላክ ገልጿል፡፡ የአውሮፓ ሕብረት ኮሚሽን ፕሬዚዳንት የሠጡት አስተያየት አህጉሪቱ በዘረፋ ያለውን ችግር ለመፍታት ምን ያህል ተጨንቀው እንደነበር የሚያመላክት ነው፡፡ ፕሬዝዳናቱ ኡርሹላ ሌይን እንዳሉት ፡-ይህ ሥምምነት ለሀይል አቅርቦት ደህንነታችን ከፍተኛ አስተዋፅኦ አለው፡፡አሁን የምንዘረጋው የሀይል መሠረተ ልማት በስምምነት የምናስገባውን ነዳጅ የሚያስተላልፍ ብቻ ሣይሆን ወደ ፊት የሚመረቱ ታዳሽ ሀይሎችን ጭምር ለመቀበል የሚረዳ ነው ሲሉ ተናግረዋል ፡፡ እስራኤል ወደዚህ ሥምምነት ከመድረሷ አስቀድሞ ከተለያዩ ሀገራት ጋር በመሆን የሀይል ምርቷን ለማሣደግና ለማፋጣን ስትሠራ ቆይታለች ፡፡በተለይም በሀይል አማራጮች ላይ የታየው የፍላጎት መጨመር የዋጋ መወደድ ወደ ምርት ጭማሪ እንድትገባ ያደረጋት እንደነበር ተገልጿል፡፡ እስራኤል ሀገራቱን ለምርት ማሣደግ ትብብር ቀደም ሲል የሩሲያ ታላላቅ የነዳጅ ደንበኛ የሆኑ ሀገራትን ለመሣብ እንደነበር ተነግሯል ፡፡ቴላቪቭ በነዳጅ ሀይል ላይ ከፍተኛ ጥገኛ የሆነች ሀገር ብትሆንም ፤አሁን ግን ከቀዳሚ የጋዝ አምራቾች ተርታ ተሠልፋለች፡፡ ሩሲያ በጦርነቱ ጅማሮ የወሠደችው ነዳጅ የማያቋርጥ እርምጃ በአውሮፓ ከፍተኛ ድንጋጤ ፈጥሮ ነበር ሲሉ ፕሬዝዳንቱ ቮንደር ለይነ ተናግረዋል ፡፡ይህንን ውሳኔ ተከትሎ በርከት ያሉ ሀገራትን በአማራጭነት ብንይዝም ሳይሣኩ የቀሩት ይበልጣሉ ፤ይሁንና አሁን ከእስራኤል ጋር ያደረግነው ሥምምነት አማራጫችንን ከማሥፋት ባለፈ ፤በአንድ አቅራቢ ላይ ብቻ ጥገኛ ከመሆን የሚያላቅቀን ነው ሲሉ ፕሬዝዳንቱ ተናግረዋል፡፡ ሩሲያ ወደ አውሮፓ የምትልከውን ከፍተኛ ነዳጅ ለማቆም የወሠነችውም ጥገኝነታችንን በመገንዘብ ነው ሲሉ የተለያዩ የአውሮፓ መሪዎች ሲናገሩ ተደምጠዋል፡፡ የሩሲያ የነዳጅ ማቆም በርከት ያለ የምጣኔ ሀብት ጉዳት ቢኖረውም በጦርነቱ ሂደት በሩሲያ ሊደርስ የሚችልን ጫና ለመቀነስና ለመከላከል የነበረው ሚና ከፍተኛ እንደነበር ባለሙያዎች ያነሣሉ ፡፡ውሳኔው ወሩሲያን ምጣኔ ሀብት የሚጎዳ ቢሆንም የሞስኮ ተጠቃሚነትን ያጎላ እንደነበር አሁን እየወጡ ያሉ መረጃዎች እያመለከቱ ነው ፡፡ ፕሬዝዳንት ቮን ደር ለይን ለሁለት ቀናት እስራኤልን ጎብኝተው ነበር፡፡የእስራኤልና አውሮፓ ግንኙነት የሚጠናከርባቸው ጉዳዮች ላይ እንሠራለን ሲሉ ፕሬዝዳንቱ ከጠቅላይ ሚኒስተር ናፍታሊን ቤኔት ጋር በጋራ በሠጡት መግለጫ ተናግረዋል ፡፡የሁለቱ አጋር አካላት ከሚጠናከርባቸው ጉዳዮች አንዱ ደግሞ የተደረገው የነዳጅ ግብይት አንዱ ሊሆን እንደሚችል ተጠቁሟል ፡፡ አንዳንድ የአውሮፓ መንግስታት “አቃፊያችን ነው”የሚሉት የአውሮፓ ህብረት በሚያደርገው ሥምምነት ላይ የተሟላ ዕምነት እንደሌላቸው እያሣየ ነው፡፡ለዚህም የኢጣሊያ መንግስት ከእስራኤል ጋር ያደረገው የተናጠል የነዳጅ አቅርቦት ድርድር ተጠቃሽ ሆኗል ፡፡ የጣሊያኑ ጠቅላይ ሚኒስቴር ማሪዮ ድራጊኒ ባለፈው ማክሠኞ የእስራኤል አቻቸውን ናፍታሊን ቤኔትን አግኝተው በሀይል አማራጭ አቅርቦት ላይ አነጋግረዋቸዋል፡፡ የሮም የሀይል ጉዳዮች የበላይ ሆነው ኢኒ ኩባንያ እንዳለው ፤ጣሊያን እስከቀጣዩ 2024 እና 25 ክረምት ድረስ ከሩሲያ የነዳጅ ጥገኝነት ሙሉ ለሙሉ ትለቀቃለች ሲል ገልጿል፡፡በመንግስት የሚተዳደረው የሩሲያ ነዳጅ ላኪ ድርጅት ጋዝ ፐወሮም ፡-የሩሲያና ዩክሬን ጦርነት ከተጀመረ በኋላ ወደ ጣሊያን የሚልከውን የነደጅ መጠን 15% ቀንሷል ፡፡ይህንን ክፍተት ለመሸፈን የጣሊያን መንግስት ከተለያዩ ኃይል አቅራቢ ድርጅቶች ጋር በመነጋገር መፍትሔ ለማምጣት ሠርቷል፡፡ በተደረገው ጥረትም ከአፍሪካ ነዳጅ ላኪ ሀገራት ጋር በተለይም ከግብፅ ጋር ከፍተኛ የሚባል ሥምምነትን አድርጓል ፡፡ የአውሮፓ ህብረት መንግስታትን ወክዬ ነው የምንቀሣቀሰው ቢልም ጣሊያን ፤ስፔን ፣እንግሊዝ፣ጀርመንና ሌሎችም በተናጠል የየራሣቸውን መንገድ እየተከተሉ ነው፡፡ይህ አካሄድ የአውሮፓ መንግስታት በማህበራቻው ላይ ያላቸውን የሰላ ዕምነት የሚያመላክት ነው የአካባቢው የፖለቲካ ተንታኞች እየተናገሩ ነው፡፡ በዚህ መሀል ግን እስራኤል ወደ ዓለም ገበያ ለመቀላቀል ስታደርገው የነበረው ጥረት ቤቷ ድረስ መቶላታል ፡፡ የሩሲያና ዩክሬን ጦርነት በምሥራቁ የአውሮፓ ክፍልለ ለሚገኙ ዜጎች የሰቆቃ ሕይወት እንዲገፉ እያደረጋቸው ሲሆን ለእስራኤል ደግሞ የገቢ ምንጭ የፈጠረና ለበለጠ ተድላ ያዘጋጃቸው ሆኗል፡፡ የቴልአቪቭ መነግስት የነደጅ እጥረት ያጋጠማቸው ሀገራት ሁሉ የጠየቁትን በአዎንታ መመለስ ራሱን ከፍተኛ ትርፍ ለሚያስገኝ ዓለም አቀፍ ንግድ አዘጋጅቷል ፡፡ይህንን ሥራም በቀጣዩ ወራቶች እንደሚጀመር ይፋ አድርጓል ፡፡በተለይ ከግብፅ ጋር ቀደም ሲል የተሠራው የዘርፉ መሠረተ ልማት መጠናከር ያለበት ቢሆን ለአሁኑ ሥራ ግን ወሣኝ ጉዳይ ነው ፡፡ይህ ሥራ ለዩክሬን መንግስት እንደ ድጋፍ የሚወሥድ ይሆናል፡፡ በጦርነቱ ሂደት እስራኤል ግብፅ የወጣ የቃልም ሆነ የቃልም የቁሳቁስ ድጋፍ ለዩክሬን አላደረችም ፡፡ፕሬዝዳንት ዘለንስኪ ደግሞ እስራኤል የኛ አጋር ናት ፤ልትደግፈን ይገባል ሲሉ ግልፅ ጥያቄ አቅርበው ነበር ፡፡እስራኤል ለዚህ ጥያቄ መልስ ባትሠጥም ፤አውሮፓውያን በነዳጅ እጥረት አኩርፈው ከሩሲያ ጎን እንዳይሰለፉ እጥረታቸውን ለመቅረፍ መተባበሯ ሌላኛው እገዛ ተደርጎ እንዲወሠድ ይፈለጋል ፡፡ይህ የእጅ አዙር ድጋፍ ዩክሬንን ይጥቀም አይጥቀም ግን ለእስራኤል የውጭ ንግድና የምጣኔ ሀብት ዲፕሎማት ሠዎች ቀዳሚ አጀንዳ አይደለም ፡፡የነርሱ ዋነኛ ዓላማ የእስራኤልን የገፅታ ግንባታ ማሣደግ፤ብዙ ከራቀችበት የዓለም የግብይት ሠንሠለት ውስጥ መገኘት እና ወዳጅ ሀገር ማብዛት ነው፡፡ከዚህ ሌላ በምታገኘው ትርፍ ጉልበቷን በማፈርጠም ተቀናቃኞቿን መብለጥ ሌላኛው ዓላማ ነው፡፡
ይህንን አስቸጋሪ ግዜ ለማለፍ በሚደረገው ጥረት እስራኤል ዋነኛ አጋር መሆኗን ትቀጥላለች ሲል መንግስት ገልጿል ፡፡ዘ የሩሳሌም ፖስት የሀገሪቱን የኢነርጂ ሚኒስቴር ካሪን ኤልሃራን ጠቅሶ እንዳስነበበው ትንሿ እስራኤል ትልቁን የዓለም ችግር ለማቃለል መምረጧ ትልቅ እድል ነውማለታቸውን አስነብቧል፡፡ እስራኤል ከገዢ አገራት ጥያቄ የምታመርተውና የምታሠራጨው የሀይል አቅርቦት ከሩሲያ ጋር ለመስተካከል ጥረት እያደረገች መሆኑ ታውቋል፡፡ይሁንና ከባድ ስራና ሠፊ የተፈጥሮ ሀብት ፍለጋ ይጠበቅበታል ፡፡እስራኤል በአሁኑ አቋሟ በአመት 12 ቢሊያን ኪዩቢክ ሜትር የተፈጥሮ ጋዝን ታመርታለች አውሮፓውያን ባለፈው የፈረንጆቹ 2021 ላይ ከሩሲያ ያስገቡት የተፈጥሮ ሀብት መጠን 155 ቢሊየን ኪዩቢክ ሜትር ነው፡፡ይህም ከአሁጉሩ ፍላጎት 45% የሚሸፍን ነው፡፡ታዲያ እስራኤል እዚህ ደረጃ ለመድረስ ከፍተኛ ጥረት ይጠበቅበታል ሲሉ ባለሙያዎች ይገልፃሉ፡፡ እስራኤላዊያን ግን ወደዚህ ደረጃ እንደርሣለን ሲሉ እየተናገሩ ነው፡፡ ቤቴልአቪቭ ዩኒቨርሲቲ የሀይል ኤክስፐርት የሆኑት አሌክስ ኮማን እንደገለፁት ፤በሩሲያ ዩክሬን ጦርነት አጭር ግዜ እስራኤል ጥቱ ልምድ አግኝታለች ሲሉ ተናግረዋል ፡፡እስራኤል በዘርፉ በሰፊው ለመሣተፍ ያላትን ምኞት ለማሣካት ከእንግሊዙ የነዳጅ ፈላጊ ኩባንያ ኤነርጊን ጋር ቀድማ ተፈራርማ ሥራ አስጀምራለች ፡፡ኩባንያው ባደረገው የአጭር ግዜ ፍለጋ በእስራኤል የውሃማ ክፍል ዳርቻ 8 ቢሊየን ኪዩቢክ ሜትር የተፈጥሮ ጋዝ አግኝቷል ፡፡ ፍለጋው ሲጠናከርም ከፍተኛ መጠን ያለው ሀብት ሊገኘ እንሚችል የሀገሪቱ የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች እየተናገሩ ይገኛሉ ፡፡ የነዳጅ አፈላላጊው ኩባንያ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ማቲያስ ረጋስ እንደሚሉት እስራኤል ወደ አውሮፓ የተፈጥሮ ጋዝ በምታስተላልፍበት መሥመር ላይ ሙሉ መተማመን የለኝም ብለዋል፡፡ስለሆነም ከጋዝ ሽያጩ ፤የመሠረተ ልማቱ ግንባታ ይቀድማል እያሉ ነው፡፡ይህ ግዜ ይፈለጋል ፤አውሮፓ ደግሞ የሀይል አማራጩን አሁን ይፈልጋል ፤ይህንን ለማጣጣም ወይም ሁለቱን በኩል ለመፈፀም የሚያስችል አስማት የለምና ታገሱ ሲሉ ሥራ አስፈፃሚው ተናግረዋል ፡፡በሌላ በኩል እስራኤል የተፈጥሮ ጋዝ ፍለጋ የምታደርግበት አካባቢ ያልተረጋጋና በተለይም ከሊባኖስ ጋር የጥቅም ግጭት ውስጥ የሚያስገባት በመሆኑ የእስራኤልም ጉጉት ፤የአውሮፓውያኑም ፍላጎት ላይሣካ ይችላል የሚል ስጋት አጭሯል፡፡የሩሲያው ጋዝ ፕሮም ኩባንያ የሠጠው ማስጠንቀቂያም ሌላው ሥጋት ሆኗል፡፡ኩባንያው ኖርደ ስትሪም የሚባለውንና ከፍተኛውን ነዳጅ ማስተላለፊያ መሥመር እንደሚዘረጋ ተናግሯል ፡፡ይህም በአውሮፓውያን የነዳጅ ዋጋ በ15% እንዲጨምር ያደርገዋል ተብሏል፡፡ እስራኤል ግን የቱንም ያህል ተለጥጣ ብትሠራ በአውሮፓ የሚሆነውን ማስቆም እንደማትችል ታምኗል ፡፡ ይህ ሲታይ የአውሮፓውያን ማዕቀብ መሠል ውሳኔ ራሳቸውን ሳይጎዳ አይቀርም ፤የሀይል አማራጭ ጥገኝነታቸውም ከሩሲያ አይላቀቅም ሲሉ የዘርፉ ሙያተኞች ይገልፃሉ ፡፡ ዘ የሩሳሌም ፓስት ፣ዘዋሽንግተን ፓስት እና ቢ.ቢ.ሲ የዘገባው ምንጮች ናቸው፡፡

 

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

አለም አቀፍ

በኢትዮጵያ የክረምቱን መግባት ተከትሎ እያየለ የመጣው ጎርፍ ዓለም አቀፍ አጀብ አስከትሏል፡፡

Published

on

በኢትዮጵያ የክረምቱን መግባት ተከትሎ እያየለ የመጣው ጎርፍ ዓለም አቀፍ አጀብ አስከትሏል፡፡ከኛው ሀገር ክረምት አስቀድሞ በአብዛኛው ወሮቻቸው ዝናባማ የሆኑ ሀገራት ፤በመልካ ምድራዊ አቀማመጣቸው የተነሣ ከፍተኛ የሚባል የጎርፍ አደጋ ያጋጥማቸዋል፡፡የደቡብና መካከለኛው ኤዥያ ሀገራት ከዝናብ ወቅትና ከዓለም የአየር ንብረት መለወጥ ጋር ተያይዞ በሚመጣ የጎርፍ አደጋ ይጠቃሉ ፡፡ጥቃታቸው ግን መነሻው ምንም ይሁን ምን ምላሽ የሚያገኙበትና ድጋፍ የሚደረግበት መንገድ ከጉዳቱ በላይ በርካቶችን ያሣዘነ ነበር፡፡
የነዚህ አካባቢዎች ጉዳት አሁን እያየለ በመምጣቱና መደረግ ያለበት ድጋፍ ከፍ እያለ በመምጣቱ እነዚህ ተጎጂዎች እንደ ከዚህ ቀደሙ በቸልታ መታለፍ የለላቸውም መባሉን ዘኒውስ ኔሽን ዘግቧል፡፡

ጎርፉ በቀጠናው ሀገራት በተለይ ሲል ሄትና ሉናምጋንጅ በተባሉ አካባቢው የከፋ ጉልበቱን እያሣረፈ ይገኛል፡፡በነዚህ አካባቢዎች ጎርፉ ከሚያስከትለው ቅፅታዊ አደጋ በተጨማሪ በውጤቱ አካባቢውን ቀድሞ ባልነበረ መልኩ ገደላማና የተበላሸ መልከዓ ምድር ይፈጥራል፡፡
በዚህም የአካባቢው ነዋሪዎች የቀድሞ የህይወት መሥመራቸው በእጅጉ የተቀየረና በአዲስ የሚጀምር እየሆነ ኑሯቸውን ሁሌም የድካም ያደርገዋል፡፡በተደጋጋመና አሠልቺ ፤እንዲሁም የበዛ እገዛ የሚሻው ኑሮአቸው ግን የሚደረግለት እገዛ በእጅጉ ያነሠ ነው፡፡
በደቡብ ኤዢያ ሀገራት 12 የሚደርሱ ግዛቶች መሠረተ ልማቶቻቸውን በአደጋው ምክኒያት ሙሉ ለሙሉ ወድሞባቸዋል፡፡በሀይል አማራጮቻቸው ፤የትራንስፖርት መስጫ መሥመሮቻቸውን ተነጥቀው በከባድ ጨለማና ችግር ውስጥ ለመሆን ተገደዋል፡፡ትምህርት ቤቶች መጠለያዎች ፤የህክምና መስጫ ተቋማት በተጎዱበት በዚህ አካባቢ ነዋሪዎቹ በአደገኛ የባህር ወሽመጥ ሥር በመሆን ቀጣዩን ዘግናኝ እልቂት እየተጠባበቁ መሆናቸውን የዜና ምንጮች እየተናገሩ ነው፡፡

በጥቂቱም ቢሆን የተጀመረው የረድኤት ሥራው ዝናብና ጎርፉ ባስከተለው የመሠረተ ልማት ውድመት ምክኒያት መስተጓጎል ጀምሯል፡፡
በሲልሄት አስማኒ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ጣቢያ በኩል ሲደረግ የነበረው የሠብዓዊ እርዳታ መስጠቱ አሁን ተቋርጧል ፡፡ጎርፉ በአየር መንገዱ ማረፊያ መሠረተ ልማት ላይ ያደረሠው ጉዳት ሥራዎች በተፈለገው ልክ እንዳይሠሩ እያስተጓጎለ ነው፡፡
በቅርቡ ያሉ ጎረቤቶቻቸው የሚፈልጉትን ዓይነት ፣መጠንና ቀጣይነት ያለው እገዛ የሚያደርጉላቸው እነዚህ የደቡብ እስያ ሀገራት ዓለም አቀፍ ጥሪን አድርገዋል፡፡በቅርብ ያሉት ጎረቤቶቻቸው እነ ማይናማር ፣ኔፓል ፣ባንግላዲሽና ሌሎች በመሠል ችግር የሚሠቃዩ ሀገራት ናቸው፡፡እነዚህ ሀገራት በውስጣቸው በሚፈጠር ተደጋጋሚ የተፈጥሮ አደጋ በከባዱ የተፈተኑትና ለውጭ ጥሪ የሚተርፍ ሀብት ያላከበቱ ናቸው፡፡ከዛ ፈቅ ሲል በቅርብ ርቀት ያሉት ታይላንድ ፣ህንድና ቻይና ሲሆኑ እነዚህ ሀገራት ለተጎጂዎች እየሠጡት ያለው ምላሽ ያቅማቸውን ያህል አይደለም፡፡
ታይላንድ ለችግሩ ትኩረት ባለመስጠት የደሴት ሀገራቱን ጉዳት የቅርበቷን ያህል አልተከታተለችም ሲል ሳይንቲስትስ አለርት አስነብቧል፡፡
ህንድ ደግሞ ሠሞንኛው የውስጥ አለመረጋጋት ጉዳይዋ መጥሮ ይዟታል፡፡በዚህም ምክኒያት ለውጭ የዕርዳታ ጥሪዎች ምላሽ ለመስጠት አልቻለችም፡፡ከሆነም እያደረገች ያለችው ቀድሞውኑ ጣልቃ እንምትገባበት በምትታማበት የስሪላንካ ጉዳይ ብቻ ነው፡፡በሌላ በኩል ህንድ በአሣም ግዛቷ በተከሠተው ከፍተኛ የጎርፍ አደጋ 100 ሺዎችን አፈናቅሏል ፡፡በዚህ ዩ.ኤን ግዛት ከደረሠ አደጋ የሸሹ ሠዎች በአንድ የመቆያ ካምፕ ውስጥ ከ4500 በላይ ሆነው በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ እየኖሩ ነው፡፡ይህም ሌላ ምክኒያት ተደርጎ ተወስዷል፡፡/ቻይናም ላሽ ቢሆን ከአቅም በታች በመሆኑ ሀገራቱ በእርዳታ እጦት ምክኒያት ከፍተኛ እልቂት ሊደርስባቸው እንደሚችል ተሠግቷል፡፡
የቻይና ምላሽ መቀዛቀዝ ግን በሀገሯ ካስተናገደችው ተመሣሣይ አደጋ ጋር የሚዛመድ ነው የሚል በጎ ምክኒያት ተቀምጦላታል፡፡
ቻይና ከነዚህ የአደጋ ጥሪ ካስተላለፉ ሀገራት አቅራቢያ የሚገኘው የጉዋንግ ግዛት ውስጥ ከፍተኛ ቁሣዊ ጉዳት ያደረሠ አደጋ ተከስቶባታል፡፡በዚህ ግዛት ውስጥ በግዙፍነቱ የሚታወቀውና ፒርል ተብሎ የሚጠራው ወንዝ በምዕተ ዓመቱ ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ ሞልቶ አካባቢውን እንዳልነበር አድርጓል፡፡ከዚህ አካባቢ እንደ ህንዱ ግዛት ሁሉ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሠዎች ተፈናቅለዋል፡፡
በዚህ አደጋ እስካሁን ከደረሠው እልቂት በተጨማሪ የግዛቱ ዋና ከተማና የንግድና ባህል መግለጫ በሆነችው ጉዋንግ ዞይ ከተማ ላይ ተጨማሪ ከባድ ኪሣራ ሊያመጣ እንደሚችል ተሠግቷል፡፡በዚህች ግዛት በቁሣቁስና መሠረተ ልማቶች ላይ የደረሠው አደጋ ሳይካተት በጎርፉ ምክኒያት በዚህ በተያዘው ሣምንት ብቻ 1.7 ቢሊየን ዩአን /153 ሚሊየን የምጣሜ ሀብት እንቅስቃሴ ኪሣራ መድረሱን የአካባቢው ባለሥልጣናት ተናግረዋል፡፡በቻይና ሌሎች ግዛትም የደረሠው ተመሣሣይ አደጋ በርካቶችን ከቤት ንብረታቸው አፈናቅሏል፡፡ህንድ ፣ባንግላዲሽ ፣አሁን ጭንቅ ውስጥ የገቡት የደሴት ሀገራት ሌሎችም የመጣባቸውን የጎርፍ መዓት ከዓለም አየር ንብረት ለውጥ መከሠት ጋር አገናኝተውታል፡፡ቻይና ግን ሁለትና ከዛ በላይ በሆኑ አካባቢዎች የጎርፍ መጥለቅለቅ ቢገጥማትም ነገሩን ከከባቢ አየር ጋር አላገናኘችውም ፡፡
ታዲያ ቻይና በነዚህ አስጨናቂ ጉዳዮች ውስጥ በመሆኗ ነው የነ ሲልሂትን ጥያቄ ትኩረት ያልሠጠችው ሲሉ አስተያየታቸውን ለአል-ጀዚራ የሰጡ አካላት ተናግረዋል፡፡

እንዚህ የድረሱልን ጥሪ ያቀረቡ የደሴት ሀገራት የራሳቸውን እንጥፍጣፊ አቅም እየተጠቀሙ ይገኛሉ ፡፡ሲልሄት ወደ ሦስት ሚሊየን ከሚጠጋው ህዝቧ አብዛኛው በከፍተኛ የእዳ ሥጋት ውስጥ ይገኛል ሲሉ ባለሥልጣናቱ እየተናገሩ ነው፡፡
ስጋቱን ለመቀነስና ተጎጂዎችን ከተጨማሪ አደጋ ለመከላከል የሀገሪቱን የጦር ሀይል፤በሙሉ ንቅናቄ ውስጥ አስገብታለች ፡፡የአደጋ ግዜ ሠራተኞችና በጎ ግቃደኞች ንቅናቄውን በመቀላቀል የበኩላቸውን እየተወጡ ነው፡፡ይሁንና ይህ ሁሉ ተደምሮ ከደረሠው አደጋና ከደቀነው ሥጋት አኳያ በቂ ምላሽ አይሠጥም ሲሉ የሃገሪቱ መሪዎች በተደጋጋሚ እያሣወቁ ነው፡፡
የአደጋ ምላሽ ሰጪው አካል አቅም በተመናመነበት በዚህ ግዜ በደሴት ሀገራቱ የተከሠተው ጎርፍ አድማሱን እያሠፋ ፤ጉልበቱን እየጨመረ መምጣቱ ችግሩን የበለጠ አሳሳቢ አድርጎታል፡፡
እነዚህ ሀገራት ያሉበት አካባቢ ለሠው ልጅ እጅጉን ተስማሚ የሆነ የከርሰ ምድርና ገፀ ምድር የውሃ ሀብት የያዘ ነው፡፡በዚህም ለዘመናት በዚህ ረገድ የሚመጣ ችግር ነክቷቸው አያውቅም፡፡ይሁንና አሁን አደጋው ያስከተለው ጥፋት ምክኒያት የውሃ መሠረተ ልማቶች በከፍተኛ ሁኔታ ተጎድቷል ፡፡በዚህም ምክኒያት ነክቷቸው የማይውቀው የውሃና ውሃ ወለድ በሽታ ሊጎዳቸው እንደሚችል የባለሥልጣናቱን ግምት ያጋራው ዘኒውስ ኔሽን ዘግቧል፡፡

የአካባቢው ባለሥልጣናት ነዋሪዎችን ከአደገኛ ቦታዎች ለማራቅ አነስተኛ ጀልባዎች እየተጠቀመ እየሠራ ይገኛል፡፡ይህ ግን ብዙ ምልልስ የሚጠይቅና የጉዳቱ መጠን ከመስፋቱ ጋር ተያይዞ ውጤታማ ሥራ ያስገኛል የሚል ዕምነት አልተያዘም፡፡
በሀገራቱ ያሉ ምግባረ ሠናይ ድርጅቶች መንግስታቱ የሚያቀርቡት ጥያቄ መልስ ማግኘት አለበት ብለዋል፡፡መንግስታቱም ቀድመው ሽፋን ማግኘት ያለባቸውን አካባቢዎች በመለየት ለነዚሁ ሥፍራ ነዋሪዎች ቅድሚያ መሥጠት አለባቸው ሲሉ አሳስበዋል፡፡
በዚህ ሁሉ የሀገራቱ ትርምስ ውስጥ ግን የተ.መ.ድ ያሳየው ቸልተኝነት ግን አስገራሚ ሆኗል፡፡አካባቢው ላይ የተፈጥሮ አደጋ ፣የምግብ እጥረት ፣የውሃና ውሃ ወለድ በሽታዎች ስጋት ቢሆኑም ፤የተ.መ.ድ በየትኛዎቹም የድርጅቱ ቅርንጫፎች በኩል የሠጠው ተስፋና ያደረገው እንቅስቃሴ የለም፡፡ይህም ድርጅቱን ትዝብት ውስጥየከተተ ሆኗል፡፡
ዓለም ላይ በርከት ያሉ ችግሮች ተፈጥረው ዓለም አቀፋዊ ጥሪ እየቀረበላቸው ነው፡፡

አፍጋኒስታን ከፍተኛ ና አንድ ሺ ገደማ ዜጎቿን ያሳጣ የመሬት መንቀጥቀጥ አናውጧታል ፡፡የታሊባን መንግስትም የደረሠበትን ችግር ለመቋቋምና ተጎጂዎችን ለመረዳት ሁሉም እንዲያግዘው ጠይቋል፡፡
በዩክሬን ጦርነት የተፈናቀሉ ዜጎችም ተደጋጋሚ ጥሪ እያስተላለፉ ነው፡፡ስፔን ለ5 ተከታታይ ቀናት በቆየ ሙቀት ተጨናንቃለች፡፡ሌሎችም በርከት ያሉ ሀገራት በደረሰባቸው ችግር ምክኒያት ዓለም አቀፋዊ ትብብር እየጠየቁ ነው፡፡የተ.መ.ድ ግን በዝምታ ያለፈው የደቡብ እስያ ሀገራትን ጥሪ ነው፡፡
ለእርዳታ ሀገር ፣አካባቢና ሁኔታ እንዲሁም የደጓሚዎቹን ይሁንታ ይጣባበቃል የሚባለው የተ.መ.ድ በዚህ ጥሪ ላይ ያሣየው ቸልተኝነት አጋልጦታል፡፡
አል-ጀዚራ ኒውስ ኔሽን የዘገባው ምንጮች ናቸው

 

Continue Reading

አለም አቀፍ

አውሮፓ የተጀመረው ጦርነት ረጅም ግዜ የሚወስድ መሆኑ መነገሩ መላው የአውሮፓ ሀገራትን በፍርሃት ቆፈን አስሯቸዋል፡፡

Published

on

pixel

በአውሮፓ የተጀመረው ጦርነት ረጅም ግዜ የሚወስድ መሆኑ መነገሩ መላው የአውሮፓ ሀገራትን በፍርሃት ቆፈን አስሯቸዋል፡፡
ፍርሃቱ ግን የመነጨው ከጦርነቱ መራዘም ጋር ብቻ በተያያዘ አይደለም ፡፡አውሮፓውያን ያዝ ለቀቅ በሚያደርጉት ማዕቀባቸው ቅድሚያ ተጎጂ የሆኑት ራሳቸው ናቸው፡፡የአውሮፓ ህብረት ከዱሲያ ጋር ምግብ ፣ማዳበሪያና ሌሎች ተያያዥ ግብዓቶችን መግዛት የሚችሉ ሀገራት መገበያየት ይችላሉ የሚል መግለጫ ሠቷል ፡፡ይሁንና የአካባቢው ሁኔታ ይህንን ለማድረግ የሚያመች አልሆነም ፡፡የሩሲያን ምርቶች በመግዛት ለዓለም የሚያቀርቡ ኩባንያዎቹና መንግስታት ሩሲያን እየሸሹ ፊታቸውን ወደ ሌላ አማራጭ እያዞሩ ነው፡፡ ኩባንያዎቹና መንግስታት በሞስኮ ላይ እየተደጋገመ የመጣው ማዕቀብ ስላሰጋቸው አማራጭ ወዳሉት ቀጠና እየሄዱ ነው፡፡ በተለይ የስዊዘርላንድ አሻሻጭ ኩባንያዎችና ራሱ መንግስት ለአስርት ዓመታት የሩሲያን ምርቶች ለመላው ዓለም ለማድረስ በሚደረገው ጥረት ውጤታማ ድልድይ ሆነው ሠንብተዋል፡፡ ይሁንና አሜሪካ ፣ኔቶ የአውሮፓ አባል ሀገራትና አንዳንዶች ዘላቂ ሆኖ የማይፀና ቢሆንም በሩሲያ ላይ የሚጥሉት ማዕቀብ እየተደጋገመ መቷል ፡፡

በዚህም የሩሲያ ምርት ገዢዎች የንግድ አቅጣጫቸውን መሪ እያዞሩ ይገኛሉ ፡፡ስዊዘርላንድ ከነ ድርጅቱ ቀዳሚ ስትሆን ወደ ሩሲያ የምታደርገውን የንግድ መሥመር ወደ ገልፍ ሃገራት በተለይም ወደ ተ.ዓ.ኤ በማዞር ቀዳሚ ሆናለች ፡፡ ነገር ግን ሩሲያ ይህ አካሄድ ይከሰታል በማለት ቀድማ በወሠደችው እርምጃ የሩሲያ ገበያ አፈላላጊዎች ከስዊዘርላንዳውያን ቀድመው ዱባይ ተገኝተዋል፡፡ ከሩሲያ ነዳጅ አምራች ኩባንያዎች መካከል በቀዳሚነት የሚቀመጡ ሦስት ድርጅቶች የዓለም የገበያ አማራጭ እየሆነች ላለችው ዱባይ ቅድሚያ መስጠታቸው በሌሎች አውሮፓውያን ሊወሠድባቸው የሚችለውን የንግድ የበላይነት አስከብረዋል፡፡ የተ.ዐ.ኤ የገበያ አማራጭ ከመሆን ባለፈ በዓለም አቀፍ ገበያው ሠንሠለት ውስጥ አሻሻጭ በመሆንና የንግድ ሥራዎችን በማቀላጠፍ የተዋጣለቸው ኩባንያዎች አሏት፡፡ የስዊዘርላንድ ድርጅቶች ከሞስኮ ጋር ያለው ገበያ ይቀዛቀዛል ብለው በማሠብ የተ.ዐ.ኤ.ን ከሁሉ አስበልጠው ወደ ዱባይ ቢያቀኑም ከሞስኮ የንግድ ዲፕሎማቶች ጋር ተፋጠዋል፡፡ አሁን የተፈጠረው የገበያ ፍለጋ መሯሯጥ የአውሮፓ ህብረት ለሚጥላቸው ማዕቀቦች በኋላ ይፈጥራል በሚል ሲጠበቅ ነበር ፡፡

የሩሲያውያን በዱባይ ቀድሞ መገኘት ለአውሮፓውያን የገበያ አማራጫቸውን እንደሚያጠበው ባለሙያዎች ገልፀዋል፡፡በሮተርዳም ዩኒቨርሲቲ የንግድ ጥናት ማዕከል ዳይሬክተር የሆኑት ዎተር ጃኮብስ እንደሚሉት ሩሲያ በየተኛውም አካሄድ ውስጥ ብትሣተፍ የቀሪው አውሮፓ ክፍል ንግድ መቀጠሉ አይቀሬ ነው፡፡ በስካሁኑ የንግድ ሂደት የማዕከላዊ አውሮፓ የንግድ ሥርዓት የደረሠበት ከፍተኛ ጫና የለም፣አስጊው የወደፊቱ ጉዳይ ነው የሚለው የአውሮፓ ሕብረት በቀጣይ በሚደረግ የአውሮፓ የንግድ ውድድር የገልፍ ሀገራት ያለቸው ዘመናዊ የትራንስፖርት አቅርቦትና የገበያ ሠንሠለት ጥንካሬ አሁን በመጣላቸው ዕድል ተጠቅመው ከፍተኛ ጥረት ያካብቱበታል የሚል ስተያየት እየተሠጠ ነው፡፡ ከሩሲያ ወደ አውሮፓ ሸቀጦችን የሚያመላልሱ የትራንስፓርት ኩባንያዎች በስጋት እና በቅድመ ትንበያ ብቻ አንዳንዶቹ አገልግሎት በማቆም ሂደት ላይ ሲሆኑ የአብዛኛዎቹ አካሄድም ወደዛ ያጋደለ እንደሆነ ተነግሯል ፡፡ የበርካታ የዘርፉ ድርጅቶች ፍርሃት ወደ ፊት የሚገጥማቸው የፋይናንስ ዕጥረት ሥጋት ነው፡፡ይህንን ሥጋት ለመቅረፍ ይመስላል አንዳንድ የአውሮፓ መንግስታት ባንኮቻቸው መሠል አገልግሎት ለሚሠጡ ኩባንያዎች የብድር አቅርቦት እንዲያመቻቹ ጫና እያሣደሩ ነው፡፡
መንግስታቱ በዚህ በኩል ጥረት ቢያደርጉም በግሉ ዘርፍ የመርከብ ትራንስፖርት አገልግሎት ሠጪዎች ከሩሲያ ወደ አውሮፓ ለማድረግ የንግድ እንቅስቃሴ የዋስትና አቅርቦት የሚያመቻቹ የኢንሹራንስ ድርጅቶች አገልግሎታቸውን ማቆም ጀምረዋል፡፡የነዚህ ደግሞ ድርብ ችግር የሚሆነው አዲስ በሚመሠረተው የንግድ ቀጠና ላይ አስተማማኝ እምነት የለንም በሚል በሩሲያ በኩል ያቆሙትን አገልግሎት በገልፍ ሀገራቱ በኩል ማስቀጠል አለመፈለጋቸው ነው፡፡ የሩሲያን ምርቶች ወደ ተቀረው የአውሮፓ ክፍል በማድረስ የስዊዘርላንድ ኩባንያዎችን የሚወዳደር አይገኝም ፡፡የስዊዘርላንድ መንግስት በአውሮፓውያን ግፊት ወደ ማዕቀብ መጣል ውስጥ ሲገባ ይኸው አሁን ያሣሰበው ችግር እንደሚከሠት በተገቢው አልታየም ነበር ሲሉ አንዳንድ የሀገሪቱ ድርጅቶች ቅሬታ አቅርበዋል፡፡አሁን በዓለም ላይ የገበያ እጥረት ማጋጠሙም የአውሮፓ ማዕቀብ መጣል ብቻ ሣይሆን ከፍተኛ ድርሻ ያላት ስዊዘርላንድ በዚህ ክፉ ተግባር ውስጥ መሣተፏ ነው፡፡ ስዊዘርላንድ በማዕቀቡ ላይ ቶሎ ላለመቀላቀል ከፍተኛ ጥረት አድርጋለች ፡፡በዚህም በርካታ ወቀሳዎችን አስተናግዳለች፡፡የስዊዘርላንድ ባንኮችን ግለሠብ ባለሀብቶች ከክሬሞሊን መንግስት ጋር የጠበቀ ግንኙነት አላቸው፡፡
የዚህን ግንኙነት ላለማበላሸት ነበር የሀገሪቱ መንግስት ዳር ዳር ሲል የነበረው ፡፡በመጨረሻም የአውሮፓ ህብረት በፈረንጆቹአቆጣጠር በ2022 መጨረሻ የአውሮፓ የኢንሹራንስና የባንክ ተቋማት የአገልግሎት ትስስራቸው ይቋረጣል በሚለው ውሳኔ ላይ ስዊዘርላንድም እኔም የዚህ ሃሣብ ተጋሪ ነኝ በማለት የህብረቱን ውሳኔ ተቀላቅላለች ፡፡

የአውሮፓ መንግስታትን የሚያተኩሩ የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች እንደሚሉት የሚጣሉት ማዕቀቦች በሙሉ ተግባራዊ የሚደረጉ ከሆነ በግፊት የተቀላቀለችው ስዊዘርላንድን ጨምሮ ፣እንግሊዝ ፣ፈረንሳይና ሌሎች ሀገራት ንብረቶች በሩሲያ ምድር ቀልጠው እንሚቀሩ አስጠንቅቀዋል፡፡ እነግሊዝም ከአውሮፓ ህብረት ጋር የነበረው አብሮነቷ በመፍረሱ በተናጠል ከሩሲያ የምታገኛቸው ጥቅሞች ይቀሩባታል ሲሉ ተናግረዋል ፡፡ይህም ለንደንን ከሁለት ያጣ በማድረግ ዜጎቿን ችግር ላይ ይጥላታል የሚል ስጋት በባለሙያዎቹ ተጠቁሟል ፡፡
ስዊዘርላንድም ሆነች ሌሎች አውሮፓውያን ከሩሲያ ጋር የነበራቸው ጥብቅ ትሥሥር ባስቀመጡት ግዜ ውስጥ ከሌሎች ጋር በሚደረግ አዲስ ስምምነት ዕውን ሊሆን አይችልም፡፡ይህም ዞሮ ዞሮ ራሣቸውን መጉዳቱ አይቀሬ ነው፡፡በውሳኔዎቹ ሩሲያ ተጎጂ ብትሆንም የንግድ ሸሪክነታችንን እናቆማለን የሚሉት ግን በአጭር ጊዜ ውስጥ ከእግሯ እንደማይወጡ የታመነ ነው፡፡የአውሮፓ ህብረት የነዳጅ ምርቱን በዓመቱ መጨረሻ አቆማለሁ ባለው አንደበቱ የምግብ፣የማዳበሪያና መሠል ግብዓቶች ላይ ግን ክልከላ አላደረኩም ሲል ማዕቀቡን የሻረ የሚያስመስል መግለጫ በሣምንቱ መጀመሪያ ላይ ሰቷል፡፡

ሩሲያ ግን የአውሮፓውያኑ መሯሯጥ አላስደሰተኝም በሚል የወሠደችው እርምጃ አሁንም ቀዳሚ አድርጓታል ፡፡በዱባይ የወሠደችው የንግድ ዲፕሎማሲ ሥራ በተጨማሪ ማንም የማይጋራት ተጨማሪ የገበያ ድርሻ አላት፡፡ይህም ከቻይና ጋር የምታደርገው የንግድ ትስስር ሲሆን ቤጂንግ በአውሮፓውያኑ በፒን በመዘጋቷ በሁለቱ ሀገራት የንግድ ልውውጥ ጎምዥቶ ከመቅረት ይልቅ የሚቀይሩት አካሄድ አይኖርም ፡፡ ይህ የሞስኮና ቤጂንግ የቀደመ የንግድ ጉዞ አሁን ተጠናክሮ ቀጥሏል ፡፡ይህንን ያዩት አውሮፓውያን ሩሲያ ለቻይና በርካሽ ዋጋ የነዳጅ አቅርቦት እየሰጠች ነው ሲሉ ከሠዋል፡፡በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን የንግድ እድገት በማፋጠኑ በኩል የስዊዘርላንድ ኩባንያዎችና በለንደን ያሉ የፋይናንስ ተቋማት ድጋፍ ማድረጋቸው ነገሩን አስገራሚ አድርጓታል፡፡
የሩሲያ የንግድ ዲፕሎማቶች ከአውሮፓውያን ቀድመው በዱባይ ላይ ያለውን መስመር መያዛቸው ለሌሎች የሞስኮ ኩባንያዎች መነቃቃትን ፈጥሯል ሲሉ የብሉምበርግ ፀሐፊዎቹ አርቼ ሀንተር እና አልሲስ አልሜዳ አስነብበዋል ፡፡ ከፍተኛ ነዳጅ አምራቹ ጋዝሮፕ ,ሮዝኔፍትና ሌሎች ታላላቅ የሞስኮ ድርጅቶች ከአውሮፓ ውጪ ያላቸውን ግንኙነት የበለጠ ለማጠናከር የገበያ ሠዎቻቸውን አሠማርተዋል ፡፡የአውሮፓ ህብረት ከብራስልስ በሠጠው ተጨማሪ መግለጫ የዓለም ሀገራት ገበያ ፍለጋ መሯሯጥና መሽቀዳደም አያስፈልጋቸውም ብሏል፡፡በዓለም ላይ ያለው ህዝብ ሀገራት የሚያመርቱት ምርት ተሣትፎ ራሱን ማግለሉ አሥደንግጦታል፡፡ በእነዚህ ሁለት አካላት መካከል የሚደረገው አብዛኛው የንግድ ልውውጥ የግብርና ምርት ውጤት ነው ፡፡ህብረቱ ደግሞ የዘርፉን እንቅስቃሴ በእገዳዬ አላካተትኩም ቢልም የስዊዝ ባንክ ግን ራሱን ከትስስሩ ውጪ አድርጓል በዚህ መሀል የዱባይ የቢዝነስ ሠዎች ያጠመዱት ወጥመድ ግቡን መቷል ሲሉ ዘርፉን የሚተነትኑ አካላት እየተናገሩ ነው፡፡

ዱባይ ሩሲያ በዩክሬን ላይ ወታደራዊ እርምጃ መውሠድ ከጀመረች ግዜ አንስቶ ያላቸውን የገበያ ትስስር እና የፈጠሩትን የንግድ ሠንሠለት ጥንካሬ ለዓለም ሲያስተዋውቁ ቆይተዋል ፡፡ይህ ሥራቸውም አሁን ፍሬ አፍርቷል፡፡ የዱባይ ዓለም አቀፍ ጉዳዮች ዳይሬክተር ናጂብ አልቀለሚ እንደሚሉት ሀገራችን አሁን ዓለም አቀፍ ምርቶችን በማቅረብ አዲስ አማራጭ ሆናለች ሲሉ ተናግረዋል ፡፡ እኛ ጋር አስተማማኝ መሠረተ ልማት፣ተደራሽ የትራንስፖርት አቅርቦት እና በተሻለ የሠው ሀይል የተደገፈ አገልግሎት አለ ሲሉ አሁንም ማስተዋወቃቸውን ቀጥለዋል ብሉምበርግ ፣አል-ጀዚራ፣እና ሮያተርስ የዘገባው ምንጮች ናቸው፡፡

Continue Reading

አለም አቀፍ

የፍትህ መዛባት በማንም ይፈፀም በማን ሥርዓቱን እስካጣ ድረስ እለታዊ ውጤት ማምጣቱ አይቀሬ ነው፡፡

Published

on

pixel

የፍትህ መዛባት በማንም ይፈፀም በማን ሥርዓቱን እስካጣ ድረስ እለታዊ ውጤት ማምጣቱ አይቀሬ ነው፡፡ይሁንና መዛባቱ በሀያላኑና ጀሌዎቻቸው ሲፈፀም ፤ስህተቱም ትክክል ፤በዳይም ተበዳይ ይሆናል፡፡ ምዕራባውያንና አጋሮቻቸው በሚፈፅሙት ከባባድ ወንጀል ሳይጠየቁ ፣ራሳቸው በዳይ ፣ራሳቸው ከሣሽ ፣ራሣቸው ዳኛ ሆነው ሳያገኙ ፤ብዙ ብርሃኖች ታፍነው ቀርተዋል ፡፡ የኢራን የኒውክለር ተመራማሪዎች ያደባባይ ግድያ ፣የፍልስጤም ህፃናት ሞት ፣የየመን ፣የሶሪያ ና ሌሎችም ሀገር ዜጎች በዓለም አደባባይ ከፍተኛ በደል ሲፈፀምባቸው ማንም አልተጠየቀም ፡፡ የሳኡዲ መንግስት በጋዜጠኛ ጀማል ካሾጊ ዘግናኝ ሞት ሳይጠየቅ የነአሜሪካ ወዳጅ በመሆኑ ብቻ ሳይጠየቅ ታልፏል ፡፡ሌሎችም በየመሀሉ የተፈፀሙ ወንጀሎች አጥፊ ሳይጠየቅ ፤ተበዳይም ሳይከስ በዝምታ ተሸኝተዋል፡፡የዛሬ ወር ገደማ የተወራሪዎቹ ፍልስጤማውያን ድምፅ የ ነበረችው ሽሪን አቡ አቅሌ በሥራ ላይ እያለች በእስራኤል ወታደሮች በግፍ በጥይት ተመታ ተገደለች ፡፡ ስለሷ ፍትህን የሚሹ በዓለም ዙሪያ ያሉ ቤተሰቦች ፤የሥራ አጋሮች ፤አድናቂዎችና ድምፅ አልባዎች ቢኖሩም /ቢጠይቁም መልስ ግን የሚሠጣቸው አላገኙም ፡፡ የብዙዎችን በደል ይፋ በማውጣት የምትታወቀው ሽሪን ከሞተች አንድ ወር አለፋት፡፡ ይሁንና በግድያ ህግ ፊት እናደርሣለን ያለው የፍልስጤም መንግስት መንገዱ ተዘግቶበት ይሁን በሌላ ምክኒያት እስካሁን ምንም ያደረገው ነገር የለም ፡፡ የወንጀሉ ፈፃሚ እስራኤል ፤በዚህም እንዳትጠየቅ የሚተባበሩት እነ አሜሪካ በነገሩ ምርመራ እየተጨቃጨቁ ግዜ እየፈጁ ይገኛሉ፡፡ የፎረንሲክና ባለስቲክ ባለሙያዎች በጋዜጠኛ ሽሪን አቡ አቅሌ ላይ ተተኩሶ ሕይወቷ እንዲያልፍ ያደረገው ጥይት ስሪቱ ፣አይነቱና በማን ጥቅም ላይ እንደሚውል ይፋ አድርገዋል ፡፡ጥይቱ ከባለ5.56 ሚ.ሜ የአፈሙዝ ስፋት ያለው መሣሪያ የሚወረወርና ባለ 3Dሞዴል ተብሎ የሚጠራ መሆኑን ባለሙያዎች በምርመራቸው አረጋግጠዋል፡፡ የጥይቱ ሞዴልም በአሜሪካ የተሠራና ምርቱም በዛው ሀገር ብቻ የሚመረት ስለመሆኑ ተነግሯል ፡፡ይህ የመሣሪያ ዓይነት ደግሞ አሁን ላይ ለእስራኤል ሀይሎች እጅ እንደሚገኝ የቀድሞው ጆርዳናዊ የጦር ሠው ሜጀር ጀነራል ፋኢዝ አል-ድዋሪ ለአል-ጀዚራ ተናግረዋል፡፡በዚህና በሌሎች ብዙ አሣማኝ ምክኒያቶች ጋዜጠኛ ሽሪን በእስራኤል ሀይሎች መገደሏ ግልፅ ነው ሲሉም ጀነራሉ ጨምረው ተናግረዋል፡፡ ይህ አሣማኝ መረጃ ከመምጣቱ በፊት የእስራኤል ባለሥልጣናት ግድያው የተፈፀመው በራሣቸው በፍልስጤም ታጣቂዎች ነው ሲሉ ሲሟገቱ ቆይተዋል፡፡ጠቅላይ ሚኒስቴር ናፍታሊን ቤኔትም ይህንኑ ዕውነት ሲሉ ለመገናኛ ብዙሃን ጭምር መግለጫ ሲሰጡ ነበር፡፡ኋላ ላይም ማስረጃ ነው ብለው ጋዜጠኛዋ ተተኩሶባት ስትሞትና የተኩሱን አቅጣጫ የሚያመለክት ነው የተባለ ተንቀሳቃሽ ምሥል አቅርበው ነበር፡፡ ይሁንና ይህ በራሳቸው በእስራኤላውያን የተቋቋመ የሠብዓዊ መብት ተቆርቋሪ ቡድን ማስረጃ ተብሎ ያቀረበው ምስል የተቀናበረና በትክክል የጋዜጠኛዋን ገዳይ የሚያረጋግጥ ስለመሆኑ መስክሯል ፡፡Bሰለም የተባለው የዚህ ቡድን መሪ የሆነው ኦማር ሻኪ እንዳለው የጋዜጠኛዋ ገዳይ ጥይት በእርግጠኝነት የተተኮሰው ከእስራሴል ወታደሮች ነው ሲል ለአል-ጀዚራ ተናግሯል፡፡አሁን የተገኘውና ምርመራ የተደረገበት ጥይት በመንግስት እጅ እንዲቀመጥ የተደረገ ሲሆን ቀጣይ በሚኖር ምርመራ ሂደትም እንደሚጠቅም ተናግሯል ፡፡ቢ-ሰላም የተሠኘው የሠብዓዊ መብት ተሟጋች ቡድን በፍልስጤምና እስራኤል ዜጎች ጭምር ሀይል የሚሠራ ነው ፡፡ቡድኑ እ.አ.አ ከ2012 ጀምሮ እስራኤልና የተገደሉ ጋዜጠኞችን ዝርዝር የያዘ ሲሆን በስካሁን ምዝገባው 19 የመገናኛ ብዙሃን ባለሙያዎችን ሞት መዝግቧል ፡፡ከዚህ ውስጥ ሽሪንን ጨምሮ 12 ቱ የአል-ጀዚራ ጋዜጠኞች መሆናቸውም ታውቋል፡፡ የሽሪን አቡ አቅሌ የግድያ ምርመራ ከብዙ ልፋት በኋላ ዓለም አቀፉ የወንጀል /ችሎት /ICC/እንዲይዘው ተደርጓል ፡፡በዚህ የምርመራ ሂደት ውስጥ አሜሪካና እስራኤል ካልገባንበት ሲሉ ተከራክረዋል፡፡ አሁን በ/ICC/ በኩል የሚስተዋለው ግልፅ ያልሆነው አሠራርም እነዚህ ሀገራት በምርመራው ሂደት አሉበት ወይ የሚል ጥያቄን አጭሯል፡፡ አሁን ከዚህ የግድያ ምርመራ በተጨማሪ ፍልስጤማውያን እንዲታይላቸው የሚፈልጉት ጉዳይ አለ፡፡በጋዜጠኛዋ የቀብር ሥነ-ሥርዓት ላይ ከፍተኛ ድብደባ የፈፀሙ ፖሊሶች እንዲጠየቁላቸው ይፈልጋሉ ፡፡ነገር ግን ጉዳዩ ከአንድ ወር በላይ ቢያስቆጥርም ምንም ዓይነት ፍትህ ማግኘት አልተቻለም ፡፡ በዱድ ዩኒቨርሲቲ የዓለም አቀፍ ግንኙነትና የፖለቲካ ተመራማሪ የሆኑት ጀላል አቡካተር እንደሚሉት ከሽሪን ዕለተሞት ጀምሮ ፍትህ ለማሠጠት የተደረገው ጥረት ውጤት አላመጣም ፡፡ ከአንድ ወር በላይ ለተወዳጇ ጋዜጠኛችን ሽሪን አቡ አቅሌ ግድያ ፍትህ ፍለጋ በየአቅጣጫው ተነቃንቀናል ፡፡ነገር ግን ገና ከጅምሩ እስራኤልም ሆነች የርሷን መከሰስ የማይፈልጉ አካላት ነገሩን ከእስራኤል አውርደው ከፍልስጤማውያን ለማዞር በመጣራቸውና ለዕውነተኛ ፍትህ ትብብር ባለማድረጋቸው ጉዳዩ መጓተቱን ተመራማሪው ይናገራሉ ፡፡ በሽሪን ጉዳይ ማንም አይተኛም ለበርካታ ዓመታት በኢ-ፍትሃዊነት ሥር ኖረናል ፡፡የብዙ ዜጎቻችንን ሞት አልፈናል፡፡ይሁንና በሽሪን ጉዳይ ግን ትግላችን ይቀጥላል ያሉት ተመራማሪው ጀላል ፤”ለአል-ጀዚራ ዘገባ ሽሪን አቡ አቅሌ ነኝ”የሚለው ድምጿ የትግላችን አንድ አጋር ነው፡፡ ጉዳዩን የያዘው የዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት ቢሆንም መጓተቱና ግዜ መውሠዱ አይቀርም ፤ነገር ግን የቱንም ያህል ግዜ ቢወስድ ድምፃችን ለነበረችው ሽሪን ግን እንታገላለን በማለት ጉዳዩን የሚከታተሉት ፍልስጤማውያን ለአል-ጀዚራ ተናግረዋል፡፡ የስካሁኑ የተደነቃቀፈ ጉዞም ቢሆን በነገሩ ላይ ተስፋ የሚያስቆርጥ መሆኑ ለመቀጠላቸው ተስፋ እንደሚሆን ገልፀዋል፡፡ የሽሪን ግድያ ለፍልስጤማውያን በቀላሉ የሚተው ጉዳይ አይሆንም፡፡በቅርብ ግዜ ታሪካቸው የሽሪን ዓይነት በሕይወቱም በሞቱም ታግሎ ያታገለ ፤በአንድነት ያሠባሰባቸው የለም፡፡ለ3 ቀናት በቆየው የሀዘን ሥነ-ሥርዓት ከሁሉም የሀገሪቱ ክፍል የተውጣጡ የሀዘን ተሣታፊዎች ያሳዩት አንድነትና ጥንካሬ ለአንዳንዶቹ በፍልስጤም ትግል ውስጥ ለመሣተፍ ዕድል የፈጠረላቸው በመሆኑ የራሷን ፍትህ ለማሰጠት ለሚደረገው ትግል ሌላ ጉልበት ሆኗል፡፡ ሽሪን ከሞተችበት ጄኒን መንደር ጀምሮ ናብሉስ በሚገኘው አል ነጃህ ብሔራዊ ዩኒቨርሲቲ ድረስ የነበረው ሥነ-ሥርዓት በራሱ ለዓለም ያደረሰው መልዕክት ነበረው ፡፡ በእየሩሳሌም ጎዳናዎች በሺዎች የሚቆጠሩና ሠንደቅ ዓላማቸውን የያዙ ፍልስጤማውያን ከወትሮው በተለየ መልኩ መታየታቸው አስደንጋጭ ነበር፡፡ይህ በተለይ ለእስራኤል መንግስት በእጅጉ አስፈሪ ነበር፡፡ይህንን ጥንካሬ ከጅምሩ ለመቅጨትም በጋዜጠኛ የቀብር ሥነ-ሥርዓት ጉዞ ላይ ከፍተኛ ድብደባ ፣ወከባና እሥራት ሲፈፀም ነበር፡፡ይህ ስብስባችን ያስፈራው እስራኤል መንግስት ኃላፊነት የጎደለው ተግባር እንደሚኖር እንጠብቀው ነበር ሲሉ የናብሉስና ራማላህ ነዋሪዎች የገለፁ ሲሆን የጋዛ ፍልስጤማውያን ደግሞ ይህ የለመድነው ተግባር ነው፤አሁን ግን የመጡብን በሽሪን በመሆኑ ትግሉ ይጨምራል ሲሉ ሀሣባቸውን ለአልጀዚራ ገልፀዋል፡፡
ሽሪን የየሩሳሌም ልጅ ናት ፣ሽሪን የፍልስጤም ልጅ ናት ፣እራሷ ህይወቷን በሙሉ ዕውነታችንን ለዓለም ስትነግርልን የቆየች ፤ህይወቷንም ለኛ ትግል ፍሬያማነት የሰጠች በመሆኗ ፤የነፃነት ፍለጋ ትግላችን እንዲቀጥልና እንዲጠነክር በሞቷ ነግራናለች ያሉት ፍልስጤማውያን ገዳዮቿን ለማጋለጥ ያሉትን ግድግዳዎች በሙሉ አልፈን እንከሣታለን ሲሉ ተናግረዋል ፡፡ ዓለም አቀፉ የወንጀል ፍርድ ቤት ፈተና አሁን ሣይሆን አይቀርም እየተባለ ነው፡፡የሽሪን ሞት በእስራኤል የፀጥታ ኃይሎች ስለመፈፀሙ በርካታ ማስረጃዎች እየወጡ ነው፡፡ጋዜጠኛዋ በተገደለችበት ሠሞን ዝምታን መርጠው የነበሩት የምዕራቡ ዓለም መገናኛ ብዙሃን አሁን መረጃዎችን ተንተርሠው እስራኤልን እየወቀሱ ይገኛሉ ፡፡ CNN አሁን በአል-ጀዚራና በሠብዓዊ መብት ተሟጋቾች በተገኘው ማስረጃ ላይ በመመርኮዝ የራሱን ተጨማሪ ምርመራ ሠርቶ ነበር፡፡ በዚህም ያሠባሠባቸውን መረጃዎች ትንተና ካጠናከረ በኋላ በሠራው ዘገባ ሽሪን በእስራኤላውያን ጥይትና ወታደር መገደሏን ይፋ አድርጓል፡፡ይህ ከምዕራቡ ዓለም የመጣ የመጀመሪያ ዘገባ ሆኗል፡፡ አሁን እየቀረቡ ያሉ ማስረጃዎች እስራኤልን በተለያዩ ጉዳዮች ለመከሰስ በቂ ናቸው ፡፡ሆኖም የICC መንቀርፈፍ ፣የCPJ ዝምታና በሌላ ጉዳይ ፍትህ አስከባሪ ነን የሚሉ ለዘብተኝነት መፈተኛቸውን ያቀረበው ፡፡ ከሽሪን የጀኒን መሞት በኋላ እስራኤል 12 ፍልስጤማውያንን ገድላለች ተብሏል፡፡የፍልስጤማውያን ትኩረት ግን አሁንም ሽሪን ላይ ነው፡፡ ትኩረትና ጫናው እየበረታ ሲመጣ የተ.መ.ድ ፤የዓለም ቀይ መስቀል ማህበር ፣እና የአውሮፓ ሕብረት ሀሣባቸውን ገልፀዋል፡፡ይሁንና የሁሉም ትኩረት የቅዱስ ዮሴፍ ሆስፒታል ግቢ የተፈፀመው ድብደባ ላይ አተኩሯል ፡፡የእስራኤል ወታደሮች አስክሬን በያዙ ሠዎች ላይ ያደረሱት ድብደባ ፍፁም ተቀባይነት የለውም ብሏል የተ.መ.ድ የአንድ ወር ሙሉ ዝምታን ሲሠብር ፡፡የአንቶንዮ ጉተሬዝ ቃል አቀባይ እንዳለው የእስራኤል ፖሊሶች የፈፀሙት ተግባር ፤ያደረሱት ጉዳት ነውጠኝነት የተመራበት ነው ሲሉ ገልፀዋል፡፡የአውሮፓ ህብረትም ድርጊቱን በተመሣሣይ አባባል ሲገልፀው ፤ስለሽሪን የፍርድ ሂደት ግን ያሉት የለም ፡፡ የእየሩስ አሌም ጉዳይ የቀይ መስቀል ማህበር እንዳለው በፖሊሶቹ ድብደባ 33 ሠዎች ከፍተኛ ጉዳት አስተናግደዋል ፡፡ከአንድ ወር በላይ ባስቆጠረው በዚህ አስከፊ ድብደባ ግን አንድም የእስራኤል ፖሊስ አለመጠየቁ ተናግሯል፡፡ እነዚህ አስተያየት ሰጪዎች የብዙዎችን ዝምታ ሠብረዋል ቢባልም ፡፡በሽሪን አቡ አቅሌ ግድያ ላይ ምንም ሣይሉ ማለፋቸው አስገርሟል ፡፡ፍልስጤማውያን ግን የአካል ጉዳትና ሞት ያስተናገዱ ዜጎቻችንን ፍትህ አጥብቀን የምንፈልገው ቢሆንም ፤የሽሪን ጉዳይ ግን የምንሞትላት የፍልስጤም ጉዳይ ነው ሲሉ የፍትህ ጥያቄያቸው አንደማይቆም አጥብቀው ተናግረዋል፡፡ነገሩ አንድ ወር ማስቆጠሩን ተከትሎ ከፍተኛ ንቅናቄ እያደረጉ ይገኛሉ ፡፡ አል-ጀዚራ ፣ሲ.ኤን .ኤን ፣ሮይተርስ እና አናዳሉ የዘገባው ምንጮ

Continue Reading

በብዛት የተነበቡ